BASKETBOL KURALLARINI ÖĞRENELİM

blog yazısı ekle !

BASKETBOL KURALLARINI ÖĞRENELİM

Basketbol hepimizin bildiği bir spor dalı olmasına rağmen belki de çoğumuz ilk kez nerede ve nasıl ortaya çıktığını, o ilginç hikayesini bilmiyoruz. Günümüzde kitlelerin eğlencesi haline gelmiş olan bu güncel spor, aslında soğuk kış ayları boyunca, sevgili öğrencilerini farklı oyunlarla meşgul edebilmek, onlara kapalı bir alanda eğlenceli aktiviteler oluşturabilmek amacıyla 1891 yılında James Naismith adlı öğretmen tarafından bulunmuştur. İlk maç, bir panoya monte edilen şeftali sepetine atılan toplar eşliğinde oynanırken, başarılı olan her atış sonrasında top sepetten uzunca bir sopa yardımı ile geri çıkarılıyordu ki bu da oyun esnasında ciddi bir vakit kaybı anlamına geliyordu.

Basketbol Kuralları Videosu

Ankara'da Basketbol için nerelere gidebilirsiniz?
Ankara Basketbol





Daha sonra file yardımıyla pratik hale dönüşen bu ilginç aktivite aradan geçen bunca zamanla birlikte, tüm dünyadaki en ilginç, en eğlenceli, en mücadeleci ve heyecanlı spor dallarından birine dönüşürken; artık bir spor dalı haline gelecek ve Jordan, Shaq, Kobe ve LeBron gibi ölümsüz birçok ismi bünyesinde barındıracaktı. Bu yazıda, basketbol oynamanın temel kurallarını ve sizi ilgilendiren azami gereksinimlerini bulabilirsiniz.

1. BASKETBOL KURALLARINI ÖĞRENELİM

1.1. Bir Top ve Pota (Çember) Edinmek:

Basketbol oynayabilmek için tüm ihtiyacınız olan uygun ölçülerde bir top ve belirli bir yükseklik dahilinde, topu içinden geçirebileceğiniz herhangi bir çember, ağ olabilir (Yazıda bundan sonra pota olarak belirtilecektir). İşin kuralına uygun gereksinimler aşağıda belirtiliyor olmasına rağmen, aslında tarihinin sadece o anda eldeki kısıtlı imkanlarla başlamış bir oyun olduğu unutulmamalıdır. Mademki ilk potası, bir levhaya tutturulan basit bir şeftali sepeti olan bir oyun oynuyoruz, o halde sizler de elinizdeki futbol topu, boş kutu ya da bulabildiğiniz herhangi benzer malzemeler ile temel oyun şartlarını sağlayabilirsiniz.

Basketbol topları, çocuklar, yetişkin kadın veya yetişkin erkekler için sınıflandırılmış dört farklı standarda göre ebatlandırılmıştır. Kauçuk ya da suni deri malzemelerden yapılmış bir çok top çeşidini, her şehirde yaygın olarak bulunan spor malzemeleri dükkanlarından temin edebilirsiniz. Sadece kavradığınız zaman elinize iyi oturacak güzel bir top olmasına dikkat ediniz. Eğer özel bir basketbol topu satın alma şansınız yoksa da birçok spor salonu, gençlik merkezi gibi tesislerde yapacağınız ufak maçlar için ödünç bir top bulabilirsiniz.

Basketbol kurallarına uygun nizami bir çember, yerden 3,04 mt. yükseklikte ve yaklaşık 45 cm. çapında olup oyuncuların atışlarını güvenle gerçekleştirebilmeleri için dayanıklı plastik camdan (pleksiglas) bir levhaya monte edilmektedir. Saha ölçüleri ve dolayısıyla aralarındaki mesafe değişkenlik göstermekle birlikte (FIBA: 28 mt. - NBA: 28,65 mt.), tam saha yapılacak bir maç için iki adet potaya ihtiyacınız varken, yarı-saha içinde ya da arkadaşlar arasında ter atmak amacıyla oynayacağınız bir oyunda, tek pota yeterli olacaktır.

1.2. İki Takıma Ayrılmak:

Tam saha bir basketbol maçı yapabilmek için, beşer kişiden oluşan iki takım gereklidir. Tek bir pota ile oynanan ve yarı saha olarak bilinen maç yapma şeklinde ise, (ülkemizde yaygın olarak tek pota basketbolu olarak anılmaktadır ve buradan itibaren o şekilde kullanılacaktır) en ideal takım sayısı üçer kişiden oluşmaktadır ancak elbette maç anında kaç kişi olduğunuza göre bu rakamlar değişiklik gösterebilir.
Farklı kişi sayılarına uygun, farklı kurallarla oynanabilecek alternatif oyun çeşitlerine, son bölümde değinilecektir. Temeli basketbol olan bu farklı oyun çeşitlerini incelemeyi de ihmal etmeyiniz.

1.3. İsabetli Atışlara Puan Vermek:

Basketbolda bir hücum oyuncusu, basket olacak atışın sahanın hangi noktasından yapılmış olduğuna bağlı olacak şekilde, bir ile üç arasında sayı kaydedebilir.

Potaya olan uzaklığı, çoğu sahada, yaklaşık 6,1 mt. çapındaki bir yarım daire gerisinden yapılan isabetli atışlar üç puan kazandırmaktadır. Bu kavisli çizginin içinden yapılmış olan atışlar ise isabet durumunda iki puanla değerlendirilir. (Son FIBA kural güncellemesi ile bu mesafe artık 6,75 mt. olarak değiştirilmiş ve NBA ölçülerine yaklaştırılmıştır.

Potaya mesafesi 4,6 mt. dik uzaklıkta bulunan serbest atış çizgisinden yapılan her faul atışı ise, kendisine karşı kural ihlali yapılmış olan takıma bir sayı kazandırır. Serbest atış sayısı, oyuncunun atış yaptığı sırada uğradığı faul ve cinsine göre ya da karşı takımın birikmiş faullerine göre çeşitli şekillerde bir ile üç arası atış hakkı olarak hükme bağlanır.

1.4. Sürerek Ya da Paslaşarak Basketbol Topunu Hareketlendirmek:

Basketbol topunu elinize aldığınız andan itibaren ya sabit halde, tek bir ayak pivot (sabit eksen) olarak kullanılacak şekilde ya da topu elinizle zemin arasında çarptırmak suretiyle sürerek hareket etmelisiniz. Topu adım atarak sürmediğinizde, tek bir ayağınızı mutlaka sabitleyerek (pivot) dönebilirsiniz ya da topu tutarak pas ya da atış için zıplayabilirsiniz ancak yere inmiş olduğunuzda top elinizden çıkmış olmalıdır.

Basketbol kurallarına göre topu sürmeye başladığınızda, pas ya da şut atmak için veya pivot ayak üzerinde sabit duruncaya kadar, hareketlerinizle uyumlu sıklıkta topu sektirmeniz gerekmektedir. Bunları yapmadan, bir kez durup ardından tekrar top sürmeye çalışırsanız bu hatalı top sürme demektir. Ayrıca basketbol topunu rahatça sektirip, adımlarınızı da düzgünce atmanıza engel olacak alçak ya da yüksek sürüşlerden kaçınmak iyi olur. Uygun top sürme ipuçlarını diğer bölümde okuyabilirsiniz.

Bir pası kontrol altına alarak topu yakaladığınızda, topu elden çıkarmadan önce sürmeden iki adım atabilirsiniz ancak iki adımdan fazla adım atmak ve basketbol topunu sürerken durup iki adım atmanız kural ihlalidir.